Lịch sử tương đồng
2021 Q3 – 2022 Q2 (tháng 8/2021 – tháng 6/2022) — Siêu chu kỳ hàng hóa hậu COVID + Fed pivot trễ + lạm phát toàn cầu leo thang
Giai đoạn đó có tổ hợp gần như đồng nhất: dầu WTI tăng từ 65→120 USD (+85%), thép HRC tăng +60% YoY, đồng tăng +35% YoY. Fed duy trì lãi suất thấp (0.25%) trong khi CPI Mỹ vọt lên 7-8% — tức thanh khoản nới lỏng trong môi trường lạm phát cao, giống hoàn toàn với bối cảnh hiện tại (Fed 3.64% đang hạ nhưng CPI vẫn 3.95%). Dòng vốn EM tích cực, VIX thấp ở giai đoạn đầu, đường cong lãi suất dốc thuận. VNIndex trong giai đoạn đó tăng mạnh nhờ hưởng lợi từ hàng hóa và thanh khoản toàn cầu dồi dào.
VNIndex từ 1,250 điểm (8/2021) → đỉnh 1,536 điểm (1/2022), tăng ~23% trong 5 tháng. Ngành dầu khí (PVS, PVD, GAS) tăng +40-60%, thép (HPG, HSG) tăng +50-80% giai đoạn đầu trước khi điều chỉnh mạnh khi chi phí than cốc tăng vọt. Ngành hàng không (HVN) giảm -30% do chi phí nhiên liệu. Ngân hàng tư nhân tăng +25-35%. Nhóm phân bón (DPM, DCM) tăng +80-100% theo giá khí và urê toàn cầu.
Phục hồi: Giai đoạn tăng kéo dài 5-6 tháng (8/2021–1/2022), sau đó VNIndex điều chỉnh -35% từ đỉnh 1,536 về ~990 (cuối 2022) khi Fed tăng lãi suất mạnh và siêu chu kỳ hàng hóa đảo chiều. Phục hồi bền vững bắt đầu từ Q1/2023, mất ~12-14 tháng để quay về vùng 1,200-1,300. Bài học: giai đoạn hàng hóa tăng tốt cho lợi nhuận doanh nghiệp nhưng đỉnh chu kỳ rất khó xác định.